ยากำจัดศัตรูพืชชนิด organochlorine

พฤหัสบดี, 10 ธันวาคม 2020

​ยากำจัดศัตรูพืชชนิด organochlorine (organochlorine pesticides-OCPs) มีพิษต่อผิวหนัง การกิน และการหายใจ ตัวอย่างยาชนิดนี้ได้แก่ chlordane, chlordecone, Chlorobenzilate, DDT, DDE DDD, Dicofol/Kelthane,endrin, aldrin ,heptachlor, lindane, mehtoxychlor, mirex, toxaphene และ dieldrin การดูดซึมและพิษแตกต่างขึ้นอยู่กับโครงสร้างของสารเคมี และตัวทำละลาย ​ ร่างกายกำจัด OCPs โดยไตอย่างช้าๆ เมตาโบลิซึ่มในเซลล์มีหลายกลไก เช่น oxidation, hydrolysis OCPs สามารถซึมผ่านเยื่อหุ้มเซลล์และสะสมในไขมันในร่างกาย เนื่องจากมี lipotropic properties นอกจากนี้ยังสะสมในสมอง ตับ ไต และกล้ามเนื้อหัวใจ ซึ่งจะทำลายหน้าที่ของเอนซัยม์ที่สำคัญและรบกวนหน้าที่ของเซลล์เหล่านี้ ​ เนื่องจาก OCPs สะสมในไขมันตราบเท่าที่มีการสัมผัส เมื่อหยุดการสัมผัสแล้วมันจะถูกปล่อยออกมาอย่างช้าๆในกระแสเลือด ซึ่งใช้เวลาหลายปี เมื่อมันไปยังอวัยวะอื่นอาจทำให้เกิดพิษต่อยีนส์รวมทั้งก่อให้เกิดมะเร็ง

อาการและอาการแสดง

พิษเฉียบพลัน

​Aldrin, endrin, dieldrin และ toxaphene ทำให้เกิดพิษเฉียบพลัน และมีระยะล่า (delay onset) ประมาณ 30 นาที แต่ใน OCPs อื่นๆที่มีพิษน้อยกว่าจะมีระยะล่าเป็นชั่วโมงแต่ไม่เกิน 12 ชั่วโมง อาการเป็นพิษได้แก่อาการทางระบบทางเดินอาหาร: คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย และปวดท้อง

  • อาการทางระบบประสาท: ปวดศีรษะ มึนงง เดินเซ และ การรับความรู้สึกผิดปกติ (paraesthesia) มีอาการสั่นเริ่มจากหนังตา กล้ามเนื้อใบหน้าสั่น และต่อมาจะเป็นทั้งร่างกาย ในรายที่เป็นมากจะมีชักแบบเกร็งกระตุก การชักจะทำให้มีอุณหภูมิกายสูงขึ้น หมดสติ และอาจทำให้ถึงแก่กรรมได้
  • ระบบหายใจ: มีอัมพาตของประสาทควบคุมการหายใจ และ vasomotor centers ทำให้การหายใจไม่เพียงพอ และ หยุดหายใจ หรือ มีหัวใจวาย
  • อาการอื่นๆ: หลายรายมีอาการตับอักเสบ และไตวายจากสารพิษ ​ หลังจากอาการเหล่านี้ดีขึ้น ผู้ป่วยบางรายจะมีอาการปลายประสาทอักเสบ ซีด และ มีเลือดออกง่าย ซึ่งเกิดจากการสร้างเกร็ดเลือดผิดปกติ การเป็นพิษที่พบบ่อยของ toxaphene คือปอดอักเสบแบบภูมิแพ้ ​พิษเฉียบพลันของ OCPs กินระยะเวลาประมาณ 72 ชั่วโมง แต่ถ้าอวัยวะเสียหายมากอาจกินเวลาเป็นสัปดาห์ ในกรณีที่มีตับและไตถูกทำลายอาจเป็นไปตลอดชีวิต

พิษเรื้อรัง

​ในอาชีพเกษตรกรรมพิษของ OCPs จะเป็นพิษเรื้อรัง คือเกิดจากการสัมผัสระยะน้อยๆ เป็นเวลานานๆ ส่วนใหญ่มีพิษต่อระบบประสาท ระบบทางเดินอาหาร ระบบหัวใจและหลอดเลือด และการสร้างเม็ดเลือด OCPs ทุกตัวเป็นตัวกระตุ้นระบบประสาทส่วนกลางทำให้เกิดชัก สามารถตรวจพบความผิดปกติได้ทางคลื่นสมอง นอกจากนี้จะพบปลายประสาทอักเสบ สมองอักเสบ หรืออาการทางระบบประสาทอื่นๆ พบการสั่น (tremor) อาการแสดงที่พบบ่อยคือการปวดศีรษะ มึนงง ชา หรือมีอาการเจ็บแปลบๆที่แขนขา มีความดันโลหิตเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว หรืออาการทางระบบหัวใจและหลอดเลือดอื่นๆ ส่วนน้อยจะพบการปวดแบบรุนแรง (colic) ใต้ชายโครงขวาและในบริเวณสะดือ อาการเหล่านี้จะดีขึ้นถ้าหยุดการสัมผัส ​OCPs ยังทำลายตับและไต มีการเพิ่มของเอนซัยม์ของตับ มีการลดของ creatinine clearance อาการทางหัวใจและหลอดเลือดจะเป็นการหอบ หัวใจเต้นเร็ว เจ็บหน้าอก กล้ามเนื้อหัวใจหย่อน (tone ของกล้ามเนื้อหัวใจเสีย) มี thrombopenia, anemia, pancytopenia, agranulocytosis, hemolysis และความผิดปกติของหลอดเลือดฝอย, eosinopenia, neutropenia, lymphocytosis และ hypochromic anemiaมีการระคายเคืองผิวหนังโดยเฉพาะตัว chlorinated terpenes